چاقی

۱۰ عامل مؤثر در چاقی

چاقی چیست؟ 

سازمان بهداشت جهانی، اضافه وزن و چاقی به عنوان تجمع غیرطبیعی یا بیش از اندازه چربی در بدن که سلامتی فرد را مختل می کند شناخته می شود. چاقی شکلی از سوء تغذیه ناشی از پرخوری است که نه تنها نشانه سلامتی نیست بلکه نشان دهنده تغذیه نامناسب می باشد. به طور کلـی زمـانی ایجـاد می شود که میزان انرِژی دریافتی بیش از میزان انرژی مصرفی باشد.

شـــیوع چاقـــی بـــه میـــزان هشـــدار دهنـــده ای افزایـــش یافتـــه اســـت بـــه طـــوری کـــه حداقـــل ۲/۸میلیـــون نفـــر ســـالانه در اثـــر اضافـــه وزن یـــا چاقـــی جـــان خـــود را از دســـت می دهنـــد.در کشور ما نیز، بیش از ۵۰درصد زنان ومردان ۴۰ تا ۶۹ ساله کشورمان به اضافه وزن وچاقی مبتلا هستند.

چاقی علاوه بر مشکل زیبایی فرد را در خطر ابتلا به بیماری فشار خون، افزایش قند خون(دیابت) سرطان های مختلف، مشکل استخوان ها و مفاصل و بسیاری از بیماری های دیگر قرار می دهد. ثابت شده است حتی کاهش کمی از اضافه وزن می تواند اثر زیادی روی بهبود سلامتی داشته باشد.

 

علل بروز چاقی

علــت اصلــی اضافــه وزن و چاقــی، عــدم تعــادل بیــن کالری هــای دریافتــی و کالری هــای مصرفــی توســط فــرد اســت بــه عبارتــی می تــوان گفــت اضافــه وزن نتیجـه عـدم تعـادل بیـن غـذای مصرفـی و فعالیــت فیزیکــی اســت.

 

۱- افزایش سن:

با افزایش سن (حدوداً بعد از ۳۰سالگی) به دلیل کاهش متابولیسم (سوخت و ساز) بدن در نتیجه میزان کالری مورد نیاز روزانه کاهش پیدا می کند. بیشتر افراد می گویند میزان غذای دریافتی و همچنین میزان فعالیتشان نسبت به گذشته تغییری نکرده است. اما افزایش وزن بدن پیدا کرده اند. بنابراین بعد از سن حول و حوش ۳۰سالگی جهت ثابت ماندن وزن و چاق نشدن باید میزان غذای مصرفی کاهش و یا میزان فعالیت بدنی افزایش پیدا کند.

 

۲- جنس:

سرعت متابولیسم پایه در مردان بیش از زنان است. مردان توده عضلانی و سرعت متابولیسم (میزان سوخت و ساز) و در نتیجه میزان کالری لازم برای انجام فعالیت های پایه در مردان بیش از زنان است و بنابراین چاقی در زنان بیش از مردان می باشد.

 

۳- عدم فعالیت فیزیکی:

فعالیت های ورزشی علاوه برکاهش اشتها، توانایی بدن در سوخت و ساز و مصرف نمودن چربی ها را افزایش می دهد. مهمترین علت بروز چاقی در سال های اخیر کاهش فعالیت فیزیکی بوده است.

 

۴- تغذیه ناسالم:

زیاده روی در مصرف هر نوع ماده غذایی می تواند باعث چاقی گردد. به گونه ای که اگر شخص علاوه بر نیاز روزانه اش، یک قاشق روغن اضافه در غذاها مصرف کند، سالانه ۴-۵ کیلوگرم اضافه وزن پیدا می کند. در سال های اخیر مصرف  غذاهای پرچرب و فست فودها به همراه کم شدن فعالیت فیزیکی باعث کاهش کالری مورد نیاز افراد شده و بزرگترین عامل رشد ناگهانی محسوب می شود. عادات بد غذایی مانند مصرف بی رویه غذاهای سرخ شده،نوشابه های گاز دار،شربت ها و آبمیوه های صنعتی،سس های چرب و غذاهای اماده فست فودها از مهمترین علل چاقی و اضافه وزن می باشد.

 

۵- داروها:

داروهای مثل کورتون و داروهای ضد بارداری می توانند مستقیماً باعث چاقی شود. داروهای ضد افسردگی و ضد اضطراب با ایجاد خواب آلودگی و بی تحرکی سبب کاهش مصرف انرژی و در نتیجه منجر به چاقی می گردند.

 

۶- عوامل ژنتیکی:

فرزندان پدر و مادری که هر دو چاق هستند ۸۰ درصد احتمال چاق شدن دارند در صورتی که یکی از والدین چاق باشند احتمال چاقی فرزند آنها ۴۰ تا ۵۰درصد می باشد.بسیاری از عوامل هورمونی و عصبی که روی تنظیم وزن طبیعی افراد اثر می گذارد به صورت ژنتیکی تعیین و تنظیم می شود. (مسیری که توسط آن میزان تغذیه و سیری تنظیم می گردد.) اختلالات کوچک در این مسیرها مشخصاً باعث افزایش وزن می شود.

 

۷- خواب و ریتم های شبانه روزی:

بی خوابی و کم خوابی ، تنظیمــات هورمونی گرسـنگی و اشـتها را مختل می کند.در افرادی که خواب کمی دارند، اشتهای زیاد و مصرف تنقلات باعث اضافه وزن و چاقی می شود.نکته قابل توجه اینکه،افرادی که شب کار بوده و خواب شبانه کمی دارند. به دلیل اختلال ریتم های شبانه روزی و  اشتها بیشتر مستعد اضافه وزن و چاقی هستند.

 

۸- استرس:

اســـترس عامـــل دیگـــری بـــرای چاقـــی می باشـــد.در افرادی که شرایط کاری و یا زندگی پر اســـترس دارند، هورمونی کورتیـزول بیشتر ترشح می شود. کورتیزول باعث تحریک ترشـــح انســـولیون و افت قند خون و افزایـــش اشـــتها می شود.

 

۹- طعم و مزه و اشتها:

غــذا و مــزه مطلوب آن، پاســخ های لذتبخــش را باعــث می شــوند. تنــوع بی پایــان غذاهایــی کــه در هــر لحظــه ای و در دســترس هســتند، می تواننــد در دریافــت کالــری زیــاد، دخیــل باشــند زیــرا افــراد زمانــی کــه انـواع مختلفـی از غـذا بـه آن هـا ارائـه می شــود نســبت بــه زمانــی کــه فقــط یــک نــوع غــذا ارائــه می گــردد بیشــتر غــذا می خورنــد. بــه طــور طبیعــی، وقتــی غذایــی مصــرف شــد اشــتیاق و علاقــه بــه مصــرف آن کاهــش می یابــد.

 

۱۰- ترکیبات چاقی زا (Obesogens):

ترکیبـــات چاقـــی زا ترکیبـــات شـــیمیایی بیگانـــه بـــا بـــدن می باشـــند کـــه ســـبب اختـــلال در متابولیســـم طبیعـــی چربی هـــا شـــده و نهایتـــا منجـــر بـــه چربـــی زیـــاد و چاقـــی می شـــوند. ایـــن مـــواد در محیـــط و تهیـــه غـــذا،بیـــس فنـــول A و فتالات هـــا هســـتند کـــه در بســـیاری از پلاســـتیک های مـــورد اســـتفاده در بســـته بندی مـــواد غذایـــی یافـــت می شـــوند. ایـــن مـــواد بـــه داخـــل غذاهـــای فرآینـــد شـــده، منتقـــل شـــده یـــا در آن هـــا ذخیـــره می شـــوند. این ترکیبات اشتها را زیاد و از طرف دیگر باعث تجمع چربی در بدن و چاقی می شوند.

 

برای دریافت مشاوره آنلاین تغذیه و رژیم درمانی به لینک زیر مراجعه نمایید:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سؤال امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.